Tiết học 1000 năm...

By Hằng An

Sáng qua tiết học đầu tiên về Truyền thống lịch sử văn hoá Thăng Long - Hà Nội mình và các em đã thực hiện khá thành công. Từ khi chưa có bản hướng dẫn nội dung tiết dạy mình đã chuẩn bị một nội dung cho riêng học sinh lớp mình. Khi nhận được hướng dẫn thì mình càng thấy hướng đi của mình là đúng. Sáng nay một đồng nghiệp hỏi về tiết dạy 1000 năm thấy vui vui và lại muốn đưa vào blog.   Bộ câu hỏi và đáp án như sau:

1.      Trường đại học đầu tiên của nước Việt Nam tên là gì? Ra đời từ năm nào? Ở đâu? Em có thể nói đôi điều em biết về ngôi trường đó?

Gợi ý trả lời:
- Trường đại học đầu tiên của nước Việt Nam là Văn Miếu - Quốc Tử Giám được xây dựng năm 1070 tại Hà Nội.
- Mùa thu năm 1070 vua Lý Thánh Tông cho xây dựng Văn Miếu. Năm 1076 vua Lý Nhân Tông lập Quốc Tử Giám bên cạnh Văn Miếu cho con em tầng lớp quan lại quý tộc và học sinh giỏi trong cả nước.

- Trong hơn 700 năm hoạt động (1076 - 1779) Văn miếu - Quốc tử giám có 82 tấm bia (là cuốn sách bằng đá về trí tuệ vĩnh hằng) đặt trên các con rùa với những dáng vẻ khác nhau trên đó khắc tên họ nơi sinh của 1.306 người nhận bằng tiến sỹ trong mỗi kỳ thi.
- Tấm bia đầu tiên Hàn Lâm viện thừa chỉ Thân Nhân Trung - thừa lệnh vua đã trân trọng ghi: "Hiền tài là nguyên khí của Quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn. Vì thế các bậc đế vương thánh minh không ai không chăm lo việc kén chọn kẻ sỹ bồi dưỡng nhân tài vun trồng nguyên khí."

2.      Có một chiếc cổng mà người Hà Nội quen gọi bằng cái tên rất "Toán học". Cổng đó tên là gì? Gắn liền với công trình nào?

Gợi ý trả lời: Cổng Parabon được xây dựng từ năm 1961 đến 1965 thuộc công trình Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.

3.      Trong cuộc kháng chiến chống Pháp ở Hà Nội có 1 hệ thống giao thông hầm (địa đạo) độc đáo. Hệ thống này ở đâu?

Gợi ý trả lời: Hệ thống địa đạo Nam Hồng (xã Nam Hồng - Đông Anh - Hà Nội). Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp để hạn chế thương vong và chiến đấu thắng lợi địa đạo Năm Hồng được phát triển dài trên 10km được phân bố khắp các thôn trong xã.


4.   Tại sao gọi là Cổ Loa? Em hãy kể tên sự tích liên quan đến thành Cổ Loa? Em có biết những tên gọi khác của thành Cổ Loa là gì không?

Gợi ý trả lời:
- Thành vừa dầy vừa cao xoáy vòng như hình con ốc nên gọi Cổ Loa.

- Cổ Loa là một thành trì lớn một di tích kiến trúc quân sự đồng thời là đô thành cổ nhất Việt Nam gắn với những di chỉ khảo cổ của nền văn hóa Đông Sơn gồm có 3 vòng thành với chiều dài là 16km. Sự nghiệp của An Dương Vương và nhà nước Âu Lạc gắn với câu chuyện xây thành đã trở thành huyền thoại.
- Sự tích liên quan đến thành Cổ Loa là câu chuyện về con rùa vàng tự xưng là Giang sứ đến giúp An Dương Vương trị yêu quái
ở núi Thất Diệu (núi Sái) khi xây thành. Nhờ đó thành Cổ Loa mới được xây xong.
- Những tên gọi khác của thành Cổ Loa là: Loa Thành Ốc Thành thành Côn Lôn thành Tư Long thành Việt Vương thành Khả Lũ.

5.      Theo truyền thuyết ai là người Hà Nội đầu tiên sử dụng đồ sắt? Em có thể nói đôi điều về người ấy không?

Gợi ý trả lời: Theo truyền thuyết người Hà Nội đầu tiên sử dụng đồ sắt là Thánh Gióng ông dùng ngựa sắt roi sắt nón sắt áo giáp sắt khi đánh đuổi giặc Ân. Thánh Gióng sinh ra tại xã Phù Đổng huyện Gia Lâm Hà Nội thời vua Hùng thứ 6. Sau khi đánh tan giặc Ân ông bay về trời. Nơi ông hóa chính là núi Sóc thuộc huyện Sóc Sơn Hà Nội.

6.      Trước khi Lý Công Uẩn định đô ở Thăng Long kinh đô nước ta được đặt ở những đâu?

Gợi ý trả lời: Trước khi Lý Công Uẩn định đô ở Thăng Long kinh đô nước ta lần lượt được đặt ở: Phong Châu Cổ Loa Mê Linh Cửa sông Tô Lịch (chính là Hà Nội hiện nay - tên nước là Vạn Xuân) Cổ Loa (lần 2) Hoa Lư.

7.   Em hãy kể tên một số bài hát hay về Hà Nội. Bài hát nào có nhiều địa danh Hà Nội nhất? Bài hát đó do nhạc sĩ nào sáng tác? Em hãy kể tên một số địa danh được nhắc đến trong bài hát đó?

Gợi ý trả lời:
- Hà nội mùa thu Nhớ mùa thu Hà Nội Hà Nội linh thiêng hào hoa Hà Nội đêm trở gió Hà Nội niềm tin và hy vọng Em ơi Hà Nội Phố Hà Nội những năm 2000 Gặp nhau giữa trời thu Hà Nội Hát dưới trời Hà Nội...
- Bài hát Người Hà Nội của nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi có nhắc đến nhiều địa danh Hà Nội nhất.

-
Một số địa danh được nhắc đến trong bài hát là: Hồ Gươm Hồng Hà Hồ Tây Ô Chợ Dừa Ô Cầu Dền Đồng Xuân Hàng Đào Hàng Đường Hàng Bạc Hàng Gai.


8.      Địa danh nào được chọn tới 2 lần để đặt kinh đô của Việt Nam trong lịch sử? Vào những thời điểm nào?

Gợi ý trả lời: Địa danh ấy là Cổ Loa. Lần 1 từ năm 257 TCN đến 208 TCN - thời vua Thục Phán (An Dương Vương). Lần 2 từ năm 939 đến 967 - thời nhà Ngô (Ngô Quyền làm vua. Sau khi ông mất hai con Ngô Xương Văn Ngô Xương Ngập nối ngôi cha)

9.      Bác Hồ về Hà Nội lần đầu tiên vào ngày tháng năm nào? Ngày đó Bác soạn thảo một văn bản quan trọng.  Văn bản đó là gì? Được Bác soạn ở đâu của Hà Nội?

Gợi ý trả lời: Ngày 26/8/1945 Bác Hồ từ chiến khu Việt Bắc về Hà Nội. Tại căn nhà 48 phố Hàng Ngang Người soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước CHXHCN Việt Nam).

P/S: Tiết học khá thành công như vậy ngoài sự chuẩn bị của cô và trò Hằng An còn có sự cố vấn và giúp đỡ về nội dung và chương trình của thầy... Khải Nguyên. 

More...

Nghỉ hè - Học kỳ III

By Hằng An

Đọc bài viết Những đứa trẻ "chạy tắt" qua mùa hè trên tuanvietnam.net một ý nghĩ xuất hiện sớm nhất trong đầu mình khi ấy là sự thiếu trách nhiệm của chính những người làm cha làm mẹ với những đứa con của họ. Khi gặp lại bài viết ấy ở blog chị Bạch Dương thì mình thực sự muốn viết một cái gì đó và... mình đã gửi comment bên nhà chị. Chỉnh sửa tí ti cho câu cú ổn hơn và đưa về nhà mình làm... kỉ niệm!

     Nghỉ hè - Học kỳ III

Trong việc quản lý nuôi dạy và giáo dục trẻ em mọi người thường có thói quen là đổ lỗi hết cho ngành giáo dục. Nhưng người giáo viên chỉ là 1 trong 3 mắt xích của sự nghiệp "giáo dục" mà thôi. Còn trách nhiệm của gia đình sự tác động ảnh hưởng của xã hội hình như mọi người không nghĩ đến? Họ nghĩ rằng cứ làm ra thật nhiều tiền thì mới là lo cho tương lai con em họ ư? Thử hỏi quỹ thời gian còn lại sau "8h vàng ngọc" mỗi bậc cha mẹ dành bao nhiêu thời gian dạy bảo cho con em mình? Hay chỉ biết lo ăn lo mặc lo đủ học phí là xong? Trong 9 tháng các thầy cô kèm cặp dạy dỗ khá vất vả đã không ít phụ huynh có tư tưởng phó mặc nhờ thầy cô và nhà trường cả "trăm sự". Vậy mà sự thực thì người giáo viên nhận được những lời chê nhiều hơn là những lời động viên từ phía cha mẹ các em. Để bây giờ có mấy tháng hè họ cuống lên và lại muốn mang con đến nhờ người khác dạy dỗ và rồi kêu than đủ kiểu!?

Đành rằng cha mẹ phải đi làm không thể ở nhà trông trẻ được nhưng với những em 8-9-10 tuổi thì có thể ở nhà một mình được chứ cái chính là trong cuộc sống hàng ngày cha mẹ đã dạy dỗ và hướng dẫn cho con những kỹ năng sống như thế nào để con có thể ở nhà một mình hoặc tự quản khi về thăm quê hương ông bà gia tộc họ hàng...

Xét về khoa học sư phạm: nếu bắt con cả kỳ nghỉ hè phải đến các loại hình trung tâm để học cái nọ cái kia cũng là một việc làm phản giáo dục! Trong khi thực chất không ít những trung tâm ấy làm dịch vụ kinh doanh là chính. Ai dám đảm bảo đội ngũ những người hướng dẫn ở đó được học hoặc có kỹ năng sư phạm!?

Để giải quyết tình huống này vấn đề này còn là trách nhiệm của xã hội. Trong đó việc đưa ra những mô hình phối hợp giữa các ban ngành đoàn thể như: tổ chức đoàn thanh niên ngành Lao động - Thương binh và Xã hội (được giao chức năng quản lý nhà nước về Trẻ em) ngành văn hóa thể dục thể thao... là rất cần thiết. Từ đó thu hút sự tham gia của các em ở mọi lứa tuổi đến sinh hoạt tại các nhà văn hóa thể thao câu lạc bộ... nhằm tránh áp lực quá lớn cho ngành giáo dục cho gia đình vào những dịp hè giữa thời buổi mà phụ huynh đang phải vắt chân lo cơm - áo - gạo - tiền. Tất nhiên phải đảm bảo các hình thức hoạt động ấy có tính khoa học giáo dục bổ ích và lý thú hợp với tâm lý trẻ em và nhu cầu phát triển toàn diện cả về đức - trí - thể - mỹ thực sự là kỳ nghỉ hè giữa 2 niên học. Nhưng một thực tế rất đáng buồn là hiện nay rất thiếu các điểm vui chơi cho trẻ em nhất là ở vùng nông thôn (dù có lợi thế hơn về mặt không gian).

      Thực tình thì giáo viên chúng mình cũng ước có một kỳ nghỉ hè trọn vẹn (thoát hẳn khỏi sách vở giáo án) lắm chứ!

***

Mời đọc thêm:

Kỹ năng sống là cái chi chi

Mỗi năm đến hè là ba thấy... rầu
Lo lắng cho con đi trại hè: Tự lập hay hành xác?
Học hè - Áp lực đến từ người lớn
Đổ xô xin cho con đi học hè
Cha mẹ "điên đầu" khi con nghỉ hè
Nỗi lo khi con nghỉ hè

More...

Lời phê trong học bạ

By Hằng An


Hình minh họa từ cuộc thi trên socnhi.com

1. Vậy là mình đã hoàn thành việc nhận xét tập học bạ cho 34 học sinh đương nhiên là trong đó có mấy tên quỷ sứ nhà giời nữa! Vẫn nhớ mấy dòng phê ngắn ngủi của cô giáo chủ nhiệm lớp 12A khi nhận xét về một học trò là mình:

 - Ngoan chăm chỉ
 - Sức khỏe tốt
- Học lực khá

Nói về độ ngắn gọn thì chắc... không thể ngắn hơn. Mỗi lần cầm tập học bạ của học sinh để chuẩn bị ghi nhận xét mình lại nhớ về 3 dòng chữ ấy. Đi cùng chúng suốt một năm học biết bao nhiêu suy nghĩ của mình về chúng. Đôi khi chỉ là một ý nghĩ thoáng qua cũng có khi là một nhận xét thuộc về cá tính của từng học trò. Phần học bạ dành để ghi nhận xét cũng chỉ có 3-4 dòng. Mình ghi những gì đây để sau này khi nhận học bạ mở ra đọc chúng hiểu được sự quan tâm của người giáo viên chủ nhiệm dành cho chúng (cũng như mình ngày xưa thôi). Không thể là những dòng nhận xét quá chung chung không thể sa đà vào kể lể những thành tích hay lỗi lầm của chúng. Viết sao để khi đọc chúng nhận ra chính mình trong từng nét chữ của cô nhìn thấy điểm tốt mà không tự kiêu nhìn thấy điểm yếu mà không tự ti nhìn thấy lỗi mà phải mỉm cười để thay đổi!

2. Có hai cuốn học bạ dành cho hai học trò đặc biệt của mình. Vì là học trò đặc biệt nên lời nhận xét cũng khá "đặc biệt" - không theo cách mà mình nhận xét cho 34 tên học trò kia. Và hai học trò này có khá nhiều điểm chung điển hình là:

- Hay làm nũng và hóc nhè... ăn vạ.
- Chưa được ngoan lắm vì... rất mải chơi và thi thoảng làm "cô ráo"... hóc nhè.
- Tình yêu dành cho "cô ráo" là... vô bờ (nhưng có) bến!
- Rất thông minh nhưng hơi... nhanh nhảu đoảng hơi chăm chỉ đạt nhiều thành tích trong học tập và... các công tác khác.

 P/S: "Cô ráo" nhận xét thế để hai trò còn... có hướng phấn đấu! LaughingCool

More...

Kỹ sư tâm hồn - nghề ta có gì đẹp hơn

By Hằng An

      Ước mơ xưa!

      Cô bé học trò ngày ấy có một niềm yêu thích kì lạ với một ngành nghề chẳng hề có liên quan gì đến hai chữ Sư phạm. Cô bé yêu thích ngành An ninh hơn. Len lén tập võ theo hướng dẫn trên báo không phải do thích đấm đá vì vốn dĩ cô bé rất hiền và rất tồ. Cô bé ấy tự thấy mình phù hợp với công việc liên quan đến phân tích hồ sơ vụ án và điều tra. Tự thấy lối tư duy và phân tích tình huống của mình không đến nỗi tệ. Khả năng đọc suy nghĩ của người đối diện cũng không đến nỗi nào! Nhưng do chủ quan và khách quan của hoàn cảnh lúc ấy các trường cô bé dự thi đều có hai chữ Sư phạm. Vậy là ước mơ về ngành nghề mà cô bé yêu thích đã trở thành chuyện xa xưa!

      Ngày ấy!

      Những ngày đầu làm sinh viên trường ĐHSP Hà Nội đầy bỡ ngỡ. Những bài giảng của thầy nhiều lúc cứ như ở trên mây. Chưa kịp làm quen với chương trình học mới lạ thì thầy thông báo làm bài kiểm tra một tiết. Tay cầm bài kiểm tra được điểm 2 mà lòng buồn vô hạn. Giữa lớp ai lại khóc bao giờ!? Lại mang tiếng là một "sếp xó" nữa chứ! Trưa về phòng cô sinh viên ấy lên giường nằm khóc ti tỉ đến nửa buổi chiều. Điểm 2 duy nhất của thời học trò là đấy! Rồi bốn năm ĐH cũng qua cầm tập tài liệu bằng tiếng Anh thầy giao để làm luận văn tốt nghiệp cô sinh viên ấy nửa thấy hứng khởi nửa thấy ngại ngần! Bảo vệ luận văn chưa thật sự được như ý nhưng cũng đủ để cô có tấm bằng ưng ý khi ra trường. Rồi cũng do chủ quan và khách quan của hoàn cảnh lúc ấy cô giáo sinh tạm dừng kế hoạch học Cao học ngành CNTT với đầy sự tiếc nuối. Một cơ hội chuyển nghề lại trở thành những ước vọng xa xôi! Mình chính thức bắt đầu sự nghiệp làm thầy vào ngày 01 tháng 11 năm 19...

More...

Nhắm mắt đếm thầm

By Hằng An

 

MỘT VỚI MỘT...

"Một với một là hai..."
Cái thuở nào cô dạy em đếm trên từng ngón nhỏ
Để giờ đây thời gian như cơn gió
Nhẹ nhàng qua... Tất cả xa rồi

Tuổi thơ êm đềm trong tiếng à ơi
Cánh võng chao theo tóc bà bạc trắng
Đôi mắt mẹ ánh niềm vui thầm lặng
Con đi học về còn chút nắng trên vai

Cả những kỷ niệm buồn cũng không thể nào phai
Em đếm "một hai" cất vào ký ức
Không tìm thấy cô qua từng dòng mực
Nhắm mắt đếm thầm cô về lại... trên tay...

(sưu tầm)

More...

Người lái đò trên dòng sông đời

By Hằng An


Thầy Văn Như Cương

NGƯỜI LÁI ĐÒ TRÊN DÒNG SÔNG ĐỜI

Hương Thảo Nguyên

Một dòng đời - một dòng sông
Mấy ai là kẻ đứng trông bến bờ
Muốn qua sông phải có đò
Đường đời muôn bước phải nhờ người đưa ...

Tháng năm dầu dãi nắng mưa
Con đò trí thức thầy đưa bao người
Qua sông gửi lại nụ cười
Tình yêu con gửi lại người cha thương

Con đò mộc - mái đầu sương
Theo con đi khắp muôn phương mai này
Khúc sông ấy vẫn ngày ngày
Thầy đưa những chuyến đò đầy qua sông


More...

Bài học về thời gian

By Hằng An

Thế là mình đã thực hiện được lời hứa của mình rồi. Công việc hơi bề bộn chút nhưng thời gian không còn đủ cho mình nghềnh ngang thêm được nữa. Khi chọn xong thì mình bắt đầu thấy chùn chân mỏi gối kính thì như muốn rơi khỏi cí cửa sổ tâm hồn! Lúc mải mê tìm tìm đọc đọc thì chẳng để ý gì cả. Xong thì mới thấy rức đầu hoa mắt. Mấy lần đã định mang ra quầy tính tiền rồi lại ngần ngừ quay lại. Lại tiếp tục ngó nghiêng hất lên vạch xuống đọc lướt rồi nhăn nhó mỉm cười... tay thì nham nháp những bụi.

More...

Như một lời xin lỗi

By Hằng An

Hôm qua về đến nhà sau cả buổi giải quyết công việc và lang thang mua sắm cô thấy bực chính mình vì cô lại chưa thể thực hiện được lời hứa thầm của cô với các em - bốn đứa học trò ngoan ngoãn và thông minh của cô!

Từ khi nhận tin các em được vào đội tuyển cô đã nhủ thầm là sẽ tìm mua tặng mỗi trò một món quà thật ý nghĩa. Và đương nhiên sự lựa chọn của cô sẽ là những cuốn sách. Nếu để mua một cuốn sách bây giờ không phải là khó nhưng chọn được cuốn nào phù hợp cho từng đứa con cưng của mình thì cô phải nghĩ và phải dành đủ thời gian cho việc đó. Cứ nghĩ thế cô chưa tiết lộ thông tin cho trò nào cả. Mỗi khi vào lớp cô lại thấy áy náy vì thời gian đã đủ lâu để các trò không còn cảm giác mừng vui khi nhận được tin như hôm ấy. Vậy mà công việc cứ cuốn cô đi và cô vẫn chưa thực hiện được lời hứa thầm của mình.

More...

Cô trò ngày mùng 3 tết

By Hằng An

      Mùng 1 Tết cha mùng 2 Tết mẹ mùng 3 Tết thầy. Hôm qua trò gặp cô và hẹn: "mai cô ở nhà chúng em đến chúc tết cô nhé!". Cậu học trò nghịch nhất lớp mình vừa hẹn cô xong thì lại gặp cậu lớp phó đèo bà đi chúc tết. Cậu cũng hẹn với cô như thế cô đoán chắc các trò hẹn nhau từ trước.

      Sáng nay một nhóm 10 tên ăn mặc rất diện mang quà chúc tết cô (khg biết ai bảo mà lại có cả quà!?). Cô trò ngồi nói chuyện đúng là vui như Tết. Được một lúc cô xin phép vào trong mấy phút Laughing cô xem có còn đủ 1 loại xiền để lì xì cho các trò không. Khác loại chúng lại tỵ nhau thì khổ! May quá còn vừa tròn 10 tờ giống nhau nên trò nào cũng nhận lì xì cùng lời chúc của cô và cười rất tươi!

More...

Bận ... bận ... bận...

By Hằng An

      Dạo này bận quá cảm giác thời gian cứ trôi nhanh vùn vụt. Một ngày vẫn đủ 24 tiếng đấy chứ mà sao mình thấy như bị ai ăn cắp thời gian của mình ấy. Cho đến tối hôm qua mọi việc mới gọi là tạm ổn (về khâu chuẩn bị cho các thứ liên quan thôi!). "Ngày tháng Mười chưa cười đã tối" quả là không sai nên mình cứ phải thức đêm hoài. Chiều qua hết giờ mình vẫn phải ở lại lo nốt mấy việc ra khỏi phòng thì trời sập tối. Lúc ấy mọi người vẫn đang chơi thể thao ở sân mình chẳng kịp dặn T về xem lại giúp mình xem có cần thay đổi gì không phóng xe ra về mà phải bật đèn rồi. Về đến nhà là gần 18h mọi hôm giờ này mình sắp ăn cơm! Smile

More...